EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) terapisi, başlangıçta Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) tedavisi için geliştirilmiş olsa da, son yıllarda kişilik bozukluklarının tedavisinde destekleyici ve etkili bir yöntem olarak giderek daha fazla kullanılmaktadır.
Kişilik bozuklukları genellikle çocukluk döneminde yaşanan ihmal, istismar, güvensiz bağlanma deneyimleri ve travmatik anılar sonucunda gelişir. Bu deneyimler, kişinin kendilik algısını ve kişilerarası ilişkilerini şekillendiren işlevsiz inanç ve davranış kalıplarına dayanır.
Peki, EMDR terapisi bu derin köklere sahip kalıpları nasıl ele alır?
İçindekiler
EMDR’nin Kişilik Bozuklukları Tedavisindeki Rolü
EMDR, belirtileri sadece baskılamak yerine, sorunun kaynağına inmeyi hedefler. Kişilik bozuklukları bağlamında EMDR’nin yapabilecekleri şunlardır:
Temel Travmatik Anıların İşlenmesi
Kişilik bozukluklarının altında yatan ve kişinin savunma mekanizmalarını oluşturan işlenmemiş erken dönem travmaları ve olumsuz yaşantıları (ihmal, terk edilme, güvensizlik, eleştiri, duygusal yoksunluk) hedef alır. Bu anıların işlenmesiyle, kişinin mevcut işlevsiz davranış ve duygusal tepkilerinin kaynağına müdahale edilir.
Olumsuz Çekirdek İnançların Değiştirilmesi
Kişilik bozukluğu olan bireylerde yaygın olan ve kendileri, başkaları ve dünya hakkındaki katı olumsuz inançlar (örneğin, “Ben yetersizim,” “Ben kusurluyum,” “Kimseye güvenilmez,” “Terk edileceğim”) EMDR ile çalışılır. İşleme sonucunda, bu inançlar “Kendimi koruyabilirim,” “Değerliyim,” veya “Güçlüyüm” gibi daha sağlıklı ve adaptif inançlarla değiştirilir.
Yoğun Duygu Yönetiminin Geliştirilmesi
Özellikle Borderline Kişilik Bozukluğu (BKB) gibi yoğun ve istikrarsız duygusallığın hakim olduğu durumlarda, EMDR:
- Mevcut tetikleyicilere karşı duyarsızlaşmayı sağlar.
- Öfke patlamaları, terk edilme korkusu veya kronik boşluk hissi gibi yoğun duygusal tepkilerin altında yatan geçmiş terk edilme veya ihmal anılarını işleyerek, kişinin bu duyguları daha sağlıklı bir şekilde yönetmesine yardımcı olur.
Güvensiz Bağlanma ve İlişkilerin İyileştirilmesi
Kişilik bozukluklarında bozuk ilişkisel kalıplar (güvensizlik, bağımlılık, kontrol etme ihtiyacı) sıktır. EMDR, kişinin geçmişte yaşadığı ve bugünkü ilişki biçimini etkileyen güvensiz bağlanma deneyimlerini işleyerek, çevresindeki insanlarla daha güvenli ve sağlıklı ilişkiler kurma becerisini geliştirir.
Parçalanmış Kendilik Algısının Bütünleştirilmesi
Özellikle karmaşık travma yaşamış kişilerde, kendiliğin farklı ve çelişkili parçaları oluşabilir. EMDR, bu parçalanmış anıların ve kendilik durumlarının birbirine bağlanarak daha bütüncül ve tutarlı bir kendilik algısı oluşturulmasına destek olur.
Kalıcı Değişim İçin Bir Adım Atın
Kısacası, EMDR kişilik bozukluklarının belirtilerini geçici olarak hafifletmek yerine, bu bozuklukların temelini oluşturan geçmişin duygusal yükünü hafifletme ve kişinin yaşamında kalıcı değişimler yaratma potansiyeli sunar.
Tedavi, genellikle daha yapılandırılmış ve uzun süreli bir süreci gerektirir ve mutlaka deneyimli bir EMDR terapisti tarafından yürütülmelidir.
Eğer siz de geçmişin kalıplarından kurtulmak, kendinizle ve çevrenizle daha sağlıklı bir ilişki kurmak için bu adımı atmaya hazırsanız, Evre Psikoterapi kliniğimizin uzman kadrosundan destek alabilirsiniz.
EMDR terapisi ve size nasıl yardımcı olabileceğimiz hakkında daha fazla bilgi almak ve randevu oluşturmak için bugün bizimle iletişime geçin.
Necati YILDIRIM
EMDR psikoterapi eğitimini aldım ve EMDR terapistiyim.