Kronik ağrı aylarca veya yıllarca sürer ve vücudun her yerinde olabilir. Günlük yaşama müdahale eder ve depresyon ve kaygıya yol açabilir. Tedavide ilk adım sebebi bulmak ve tedavi etmektir. Bu mümkün olmadığında, en etkili yaklaşım ilaçlar, terapiler ve yaşam tarzı değişikliklerinin bir kombinasyonudur.
İçindekiler
Kronik Ağrı Nedir?
Kronik ağrı, akut ağrı adı verilen başka bir ağrı türünden farklıdır. Akut ağrı, cildinizde basit bir kesik veya kırık bir kemik gibi incindiğinizde ortaya çıkar. Uzun sürmez ve vücudunuz ağrıya neden olan şey iyileştikten sonra geçer. Buna karşılık, kronik ağrı, bir yaralanma veya hastalıktan kurtulduktan çok sonra da devam eder. Bazen bariz bir sebep olmadan bile olur.
Kronik Ağrı Nasıl Tanımlanır?
Kronik ağrı, üç aydan uzun süren ağrıdır. Ağrı her zaman orada olabilir veya gelip gidebilir. Vücudunuzun herhangi bir yerinde olabilir. Kronik ağrı, çalışmak, sosyal bir yaşam sürmek ve kendinize veya başkalarına bakmak gibi günlük aktivitelerinize engel olabilir. Ağrınızı daha da kötüleştirebilecek depresyon, kaygı ve uyku sorunlarına yol açabilir. Bu tepki, kırılması zor bir döngü yaratır. Kronik ağrı birçok farklı biçimde olabilir ve vücudunuzda görünebilir. Yaygın kronik ağrı türleri şunları içerir:
- Artrit veya eklem ağrısı.
- Sırt ağrısı.
- Boyun ağrısı.
- Bir tümörün yakınında kanser ağrısı.
- Migren dahil baş ağrıları.
- Testis ağrısı (orchialgia).
- Skar dokusunda kalıcı ağrı.
- Her yerde kas ağrısı (fibromiyalji gibi).
- Sinirlere veya sinir sisteminin diğer bölümlerine verilen hasardan kaynaklanan nörojenik ağrı.
Kronik Ağrı Yaşadığınızda Vücudunuzda Ne Olur?
Kronik ağrısı olan kişiler, ağrılarını birçok farklı şekilde tanımlarlar, örneğin:
- Ağrı
- Yanma
- Sertlik
- Batma
- Zonklama
Kronik Ağrıların Tespiti Nasıl Yapılır Kronik Ağrının Nedenleri Nelerdir?
Bazen kronik ağrının bariz bir nedeni vardır. Devam eden ağrıya neden olabilecek artrit veya kanser gibi uzun süreli bir hastalığınız olabilir. Yaralanmalar ve hastalıklar da vücudunuzda sizi ağrıya karşı daha duyarlı hale getiren değişikliklere neden olabilir. Bu değişiklikler, orijinal yaralanma veya hastalıktan iyileştikten sonra bile yerinde kalabilir. Bir burkulma, kırık bir kemik veya kısa bir enfeksiyon gibi bir şey sizde kronik ağrıya neden olabilir.
Bazı insanlar ayrıca bir yaralanma veya fiziksel hastalığa bağlı olmayan kronik ağrılara sahiptir. Sağlık hizmeti sağlayıcıları bu tepkiyi psikojenik ağrı veya psikosomatik ağrı olarak adlandırır. Stres, kaygı ve depresyon gibi psikolojik faktörlerden kaynaklanır. Birçok bilim adamı, bu bağlantının kandaki düşük endorfin seviyelerinden geldiğine inanıyor. Endorfinler, pozitif duyguları tetikleyen doğal kimyasallardır. Ağrının birkaç nedeninin örtüşmesi mümkündür. Örneğin iki farklı hastalığınız olabilir. Aynı anda migren ve psikojenik ağrı gibi bir şeye sahip olabilirsiniz.
Kronik ağrı genellikle aşağıdakiler de dahil olmak üzere diğer semptomlara ve durumlara yol açar:
- Endişe
- Depresyon
- Yorgunluk veya çoğu zaman aşırı yorgun hissetme
- Uykusuzluk veya uykuya dalmakta zorluk
- Ruh halinde dengesizlik
Kronik Ağrılar Nasıl Tedavi Edilir?
Ağrı, üç aydan fazla sürerse veya gelip giderse (tekrarlarsa) kronik olarak kabul edilir. Ağrı genellikle bir semptomdur, bu nedenle sağlık uzmanınızın mümkünse ağrınıza neyin neden olduğunu belirlemesi gerekir. Ağrı özneldir, yalnızca onu yaşayan kişi onu tanımlayabilir ve tanımlayabilir, bu nedenle sağlayıcıların nedeni belirlemesi zor olabilir. Uzun süreli ağrınız varsa, sağlık uzmanınıza görünün. Sağlık uzmanınız vücudunuzu fiziksel olarak inceleyebilir ve ağrının nedenini araştırmak için testler isteyebilir. Aşağıdaki testlerden geçmenizi isteyebilirler:
- Kan testleri.
- Kas aktivitesini test etmek için elektromiyografi.
- X-ışınları ve MRI gibi görüntüleme testleri.
- Sinirlerinizin düzgün tepki verip vermediğini görmek için sinir iletim çalışmaları.
- Refleks ve denge testleri.
- Spinal sıvı testleri.
- İdrar testleri.
Kronik ağrıyı hafifletmek için sağlık hizmeti sağlayıcıları önce nedeni belirlemeye ve tedavi etmeye çalışır. Ancak bazen kaynağı bulamıyorlar. Eğer öyleyse, ağrıyı tedavi etmeye veya yönetmeye yönelirler. Sağlık hizmeti sağlayıcıları, kronik ağrıyı birçok farklı şekilde tedavi eder. Yaklaşım, aşağıdakiler de dahil olmak üzere birçok faktöre bağlıdır:
- Sahip olduğunuz ağrı türü.
- Biliniyorsa, ağrınızın nedeni.
- Yaşınız ve genel sağlığınız.
- En iyi tedavi planları, ilaçlar, yaşam tarzı değişiklikleri ve terapiler dahil olmak üzere çeşitli stratejiler kullanır.
İlaç almanın, terapi almanın ve yaşam tarzı değişiklikleri yapmanın yanı sıra kendinize iyi bakın. Aşağıdaki eylemler, kronik ağrınızla başa çıkmanıza ve genel sağlığınızı iyileştirmenize yardımcı olabilir:
- Sigara içmekten kaçının.
- Çok fazla şey yapmaya çalışmayın. Dinlenme ve kişisel bakım için birkaç öncelik ve zaman içeren günlük bir program oluşturun.
- Sağlıklı diyetle beslen.
- Düzenli egzersiz.
- Yeterli uyku almak.
- Stresinizi yönetin.
- Benzer koşullara sahip diğer insanlardan öğrenmek için bir kronik ağrı destek grubuna katılın.
- Uyku ve ağrı ile ilgili daha fazla soruna neden olabilecek alkolü sınırlayın.
- Olumlu düşünmeye çalışın.
Kronik Ağrı Ruhla Nasıl İlişkilidir?
Beyin her zaman vücudumuzdan mesajlar alır. Şu anda üzerinizde kıyafetleriniz, bacaklarınızın ve kollarınızın pozisyonu gibi mesajlar alıyor ama çoğunu görmezden geliyor. Beyin tüm bu mesajları işler ve bizi güvende tutmak için hangi mesajların göz ardı edilebileceğine ve hangi mesajlara dikkat etmesi gerektiğine karar verir. Vücudumuzda akut bir yaralanma veya bozulma olduğunda, vücudumuzdan beyne haber vermek için mesajlar gönderilir.
Yaralı bir vücut parçasını iyileştirmemiz ve korumamız gerektiğinden, beyin bu mesajları işleyecek ve ardından bir acı sinyali gönderecektir. Bu ağrı sinyal sistemidir. Beyin bunu yapana kadar acı hissetmeyiz, bu nedenle TÜM ağrı beyinden gelir. Normalde, vücut iyileştikçe ve artık vücudun o bölgesini korumamıza gerek kalmadığında, ağrı sinyal sistemi uyum sağlar ve ölür. Kronik ağrısı olan kişiler, doku iyileşmesinin beklenen süresinden çok sonra ağrı yaşarlar. Ağrı sinyal sistemi aşırı duyarlı hale gelir, uyum sağlamaz ve bir ağrı sinyalini işlemeye devam eder. Acı gerçektir, artık sadece bir hasar sinyali değildir. Artık aşırı duyarlı bir ağrı sinyal sistemi tarafından işlenen bir sinyal. Arabada hırsızlık veya tehdit olmamasına rağmen gecenin bir yarısı çalan arızalı araba alarmı gibidir. Kronik ağrı bir zarar sinyali değildir.
Aşağıdakiler de dahil olmak üzere bazı terapiler kronik ağrıyı yönetmenize yardımcı olabilir:
- Bilişsel-davranışçı terapi (CBT): Bu danışmanlık yöntemi, ağrı hakkında farklı düşünmenize yardımcı olur ve size başa çıkmanın yollarını öğretir.
- Danışmanlık: Konuşma terapisi, özellikle psikojenik ağrı olmak üzere kronik ağrıyı yönetmenize yardımcı olabilir.
- Ergoterapi: Ergoterapi, ağrıyı azaltmak veya yaralanmayı önlemek için günlük görevleri farklı şekilde nasıl yapacağınızı öğretir.
- Fizik tedavi: Fizik tedavi, ağrınızı azaltmaya yardımcı olabilecek vücudunuzu esneten ve güçlendiren egzersizleri içerir.
Dört ana yaşam tarzı faktörü, kronik ağrınızı etkileyebilir ve en aza indirmeye yardımcı olabilir. Sağlık hizmeti sağlayıcıları bazen bunlara kronik ağrının dört ayağı derler. Onlar içerir:
- Stres: Stres, kronik ağrıda önemli bir rol oynayabilir, bu nedenle stresinizi mümkün olduğunca azaltmaya çalışmak önemlidir. Herkesin stresini yönetmek için farklı teknikleri vardır, ancak bazı teknikler arasında meditasyon, farkındalık ve derin nefes alma yer alır. Sizin için en uygun olanı bulana kadar farklı seçenekleri deneyin.
- Egzersiz: Her gün 30 dakika yürüyüş veya hafif yüzme gibi düşük yoğunluklu egzersizlere katılmak ağrınızın azalmasına yardımcı olabilir. Egzersiz ayrıca bazı insanlar için stres giderici olabilir ve kronik ağrınız olduğunda bunu yönetmeniz önemlidir.
- Diyet: Genel sağlığınızı artırmak için sağlıklı bir diyet yemek önemlidir. Sağlık uzmanınız, kırmızı et ve rafine karbonhidratlar gibi iltihaba neden olan gıdaları ortadan kaldırarak iltihap önleyici bir diyet denemenizi önerebilir.
- Uyku: Yeterince kaliteli uyku almak genel sağlığınız için önemlidir. Uyku eksikliği kilo almanıza neden olabilir ve bu da kronik ağrınızı daha da kötüleştirebilir. Kaliteli uyku almak stres yönetimi için de önemlidir.
Her birinin kronik ağrı türünüze nasıl uygulanacağını ve değişiklikleri günlük yaşamınıza nasıl dahil edebileceğinizi belirlemek için bu dört yaşam tarzı sütununu sağlık uzmanınızla tartıştığınızdan emin olun.
Kronik Ağrıyı Artıran Nedenler Nelerdir?
Birçok durum veya yaralanma kronik ağrıya neden olabileceğinden ve kronik ağrıyı arttırabileceğinden, onu deneyimlemek için çeşitli risk faktörleri vardır. Bazı risk faktörleri şunları içerir:
- Genetiğiniz: Migren gibi bazı kronik ağrı nedenleri aileden geçer (genetiktir).
- Obeziteye sahip olmak: Obeziteye sahip olmak, eklemleriniz üzerinde fazladan baskı olduğundan, artrit gibi ağrıya neden olan bazı sağlık durumlarını kötüleştirebilir.
- Yaşınız: Yaşlı insanların artrit ve nöropatiden kaynaklanan kronik ağrı yaşama olasılığı daha yüksektir.
- Daha önce bir yaralanmaya sahip olmak: Travmatik bir yaralanma geçirdiyseniz, gelecekte kronik ağrı geliştirme olasılığınız daha yüksektir.
- Emek yoğun bir işe sahip olmak: Fiziksel olarak yorucu bir işiniz varsa, kronik ağrı geliştirme riskiniz daha yüksektir.
- Stres yaşamak: Çalışmalar, kronik ağrının hem sık stres hem de travma sonrası stres bozukluğu ile bağlantılı olduğunu göstermiştir.
- Sigara içmek: Sigara içiyorsanız, kronik ağrı tedavisi ihtiyacına yol açan tıbbi durumlar geliştirme riskiniz daha yüksektir.
Ankara Psikolog kadromuz ile ruh sağlığınızı destekleyin. Alanında deneyimli psikologlarımızla, hayatınızdaki zorluklarla başa çıkın ve daha iyi bir yaşam için ilk adımı atın. Ankara psikolog hizmetlerimiz hakkında detaylı bilgi ve randevu için buraya tıklayın.
Evre Psikoterapi